|
|||
| Prostat Hastalıkları |
|
Erkeklerin Ortak Sorunu Prostat Büyümesi 50 yaşın üstündeki erkeklerde sık görülen prostat büyümesi ilaçla ve farklı yöntemler kullanılarak ameliyatla tedavi edilebiliyor.
Prostat mesanenin alt kısmında yerleşmiş tabanı yukarıda mesanenin çıkış bölgesine yerleşmiş, tepesi aşağıda, kestane şeklinde ve boyutlarında bir organdır.
Prostat hastalıkları Prostat iltihapları (prostatit) bazı mikroorganizmaların prostata yerleşmesi ile meydana gelir. Daha çok kronik, sinsi enfeksiyonlar yıllarca sürmekte hastayı muzdarip etmektedir. İyi huylu prostat büyümeleri adından anlaşılacağı gibi prostatta büyüme kanser türü bir büyüme olmayıp iyi huyludur. Ancak iyi huylu olmasına rağmen idrar yollarını sıkıştırıp daraltması nedeniyle ciddi bozukluklara neden olabilir. Prostattaki kötü huylu büyümeler prostat kanseri adını almaktadır. Kanser bulunduğu yerde ve damarlarla yayılarak başka yerlerde doku hasarı yaparak hayatı tehdit eder. Prostat kanseri iyi huylu prostat büyümelerinde olduğu gibi idrar yolunu sıkıştırır onunla benzer şikayetlere neden olur.
İdrar yollarında etkilenmeler İdrar yolunda daralma olduğunda daralmanın üst seviyesindeki mesane adaleleri daha fazla kasılarak darlığı yenmeye çalışır ve mesaneyi boşaltır. Her defasında daha fazla kasılmak zorunda olan adaleler zamanla kalınlaşarak gelişirler. Bir müddet sonra, mesanenin gelişmiş adaleleri artık darlığı yenmekte zorlanır, yorgunluk gösterir. Bu aşamada mesanedeki idrarın tamamı boşaltılamaz. Hasta idrarını zorlukla yapar. İdrar yaptıktan sonra rahatlama hissedilemez. Çünkü idrar yaptıktan sonra bir miktar idrar mesanede kalmaktadır. Zaman geçtikçe mesanede kalan idrar fazlalaşır. Hasta her defasında mesanedeki idrarın bir kısmını yaptığından sık idrar ihtiyacı olur. Hasta gündüz ve gece daha sık idrar yapmak zorunda kalır.
Selim büyüme Selim prostat büyümesi prostatın kanser olmayan büyümesidir. Prostattaki büyüme, idrar yolunu daraltarak, işeme ile ilgili rahatsızlıklara yol açar. Halk arasında, prostatım var, prostat ameliyatı oldum ve prostat büyümesi var denildiğinde genellikle selim prostat büyümesi kastedilir.
Kimlerde görülür? Selim prostat büyümesi daha önce de belirtildiği gibi yaş ilerledikçe ortaya çıkan bir durumdur. 60 yaşındaki erkelerin yaklaşık % 60 inda prostat büyümesi mevcuttur. Ancak, bu yaştaki erkeklerin % 40 ında prostat büyümesi ile ilgili şikayetler ve belirtiler ortaya çıkmaktadır.
Nasıl teşhis edilir? Prostat büyümesi ile ilgili idrar şikayetleri olan hastalarda ilk olarak detaylı sorgulama yapılır. Bu sorgulamada belirti ve şikayetler derecelendirilir. Bundan sonra yapılacak şey doktorun parmak yardımıyla prostatı değerlendirmesidir. Daha sonra idrar, kan tetkikleri, ultrasonografi, idrar akım hızının ölçülmesi yapılarak kesin tanı konulmaya çalışılır.
Belirtileri nelerdir?
• İdrar yapmaya başlamada zorluk • İdrar akımının kuvvetinde azalma • İdrar akımının kalibresinde azalma • İdrar yapmadan sonra damlama • Mesanenin tam boşalmadığı hissi • Gece idrara kalkma • Sık idrara çıkma • Ani ve şiddetli idrar hissi • İdrar yaparken yanma ve ağrı
PSA değerlendirmesi PSA (Prostat spesifik antijen) prostatın değerlendirmesinde rutin incelemedir. PSA değerleri prostat kanserlerinde artar. Bu nedenle selim prostat büyümesi düşünülen hastalarda aynı zamanda kanser olup olamadığını araştırmada kullanılır. PSA selim prostat büyümelerinde, prostat iltihaplarında, prostat enfarktüsünde da artabilir.
İlaçla tedavi Alfa blokerler: Bunlar prostatın büyüklüğünü azaltmazlar. Mesane çıkışı ve prostatta bulunan kasları gevşeterek ve idrar akımı rahatlatırlar. Finasterid: Prostatın hacmini küçültmek için kullanılan bir ilaçtır. Etkisi altıncı aydan sonra başlamakta ve ilacın yıllarca kullanımı gerekmektedir. Prostattaki küçülmede her zaman yeterli derecede olmamaktadır. Finasteridin az da olsa, ereksiyon bozukluğu, cinsel istekte azalma, meni miktarında azalma gibi yan etkileri olabilmektedir.
Ameliyatla tedavi Selim prostat büyümesinde, büyümüş doku portakalın meyve kısmına, orijinal prostat dokusu ise portakalın kabuk kısmına benzetilebilir. Büyümüş doku, orijinal prostatı dışa doğru iterek inceltmiştir. Selim prostat büyümesinde uygulanan ameliyatlarda portakalın iç kısmına benzetilen büyümüş kısım çıkartılmakta, kabuk kısmı, yani orijinal prostat dokusu yerinde bırakılmaktadır.
Açık prostat ameliyatı Açık prostat ameliyatında karnın alt kısmına yapılan kesi ile mesaneye ulaşılır. Mesane açılarak, parmak ve aletler yardımıyla büyümüş prostat dokusu çıkartılır. Hastaya sonda konularak mesane ve diğer açılan dokular dikilerek kapatılır. Yaklaşık 6-7 gün sonda yerinde bırakılır.
Kapalı prostat ameliyatı Kapalı prostat ameliyatı tıpta kısaca TUR diye adlandırılır. Uygulamada dış idrar deliğinden sokulan aletlerle mesane ve idrar yolunun iç kısmı görüntülenir. İdrar yoluna sokulan aletin içine çalışma ve kesme elemanları yerleştirilerek prostat dokusu küçük parçacıklar halinde kesilir. Ameliyattan sonra hastaya birkaç gün sonda konulur.
Lazerle tedavi Prostatın iyi huylu büyümelerinde lazer tedavileri kullanılmaktadır. Tedavinin etkinliğini lazerin türü ve kullanılan teknik belirlemektedir. Neodmium-YAG lazer, prostatın büyümüş kısımlarını kısmen buharlaştırarak, kısmen de yakarak ortadan kaldırmak için kullanılmaktadır. Yakılan dokuların düşmesi ve iyileşme zaman alır. Bu nedenle uzun süre (3-4 hafta) sonda takılması gerekir. Son yıllarda tercih edilmemektedir. Holmium lazer, dokuları kesmek için kullanılır. Selim prostat büyümesinde holmium lazer kullanılabilmektedir. Endoskopik aletlerden sokulan propla, büyümüş prostat dokusu, kesilerek dışarı çıkartılabilmektedir. Kanamanın az olması avantajdır. KTP lazer (green light), son yıllarda tıpta kullanılan bu lazer çok güçlü doku buharlaştırması yapabilmesi ile diğerlerinden farklıdır. Çok güçlü buharlaştırmaya rağmen, dokuda 1 mm den daha fazla derine ulaşmaz. Buharlaştırma tedavisi olarak adlandırılmaktadır.
Buharlaştırma tedavisi Buharlaştırma tedavisi denen green light lazer uygulamalarında ameliyatta ve sonrasında kanama diğer yöntemlerden daha az olmaktadır. Klasik TUR ameliyatında ortalama 1 litre sıvı kan dolaşımına katılır. Bu miktar, ameliyat süresine ve tekniğe göre daha fazla miktarlara ulaşarak hastayı sıkıntıya sokabilir. Özellikle kalp problemleri olanlarda, sıvı yüklenmesi hayati riskler doğurabilir. Buharlaştırma tedavisinde, sıvı emilimi daha azdır. Bu nedenle hasta ameliyattan olumsuz yönde etkilenmemekte, genel durumu bozulmamaktadır. Buharlaştırma tedavisinde sonda kalma süresi çok kısa olmaktadır. Bu sayede, sondaya bağlı tahriş, iltihaplanma ve darlık riski azalmaktadır. Buharlaştırma tedavisinin alete ve proba bağımlılığı dezavantajdır. Cihaz ve her hastada kullanılan ayrı prop nedeniyle buharlaştırma tedavisi klasik tedavilerden daha pahalıdır. Prof. Dr. Ali İhsan Taşçı Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Klinik Şefi |
| Son Güncelleme ( Cuma, 18 Haziran 2010 07:51 ) |